Starogard Gdański - Historia miasta
W 1305 roku gród ten przejęli krzyżacy odkupując go od Piotra Święcy.Wznoszenie murowanej twierdzy krzyżacy rozpoczęli w 1309 roku. Miasto szybko się rozbudowało. Powstały liczne domy mieszkalne, spichlerze, ratusz oraz kościół. Rozpoczęła się także budowa murów obronnych.
W roku 1339 Starogard otrzymuje herb a w 1348 staje się miastem na prawach chełmińskich. Niestety lewobrzeżna częśc miasta nie była w stanie dorównać sąsiadce i w 1360 roku została wchłonięta przez krzyżaków.
Ciężkie chwile przeżył Starogard w okresie wojny trzynastoletniej. Wzorem innych pomorskich miast mieszczanie starogardzcy przystąpili w 1440 do Związku Pruskiego. Powstańcy opanowali gród już na początku wojny i potwierdzając swoją wierność królowi polskiemu w 1454 roku złożyli mu hołd. Rycerze zakonni odzyskali miasto w 1461 roku i w odwecie wymordowali cześć mieszczan. W 1465 roku pod Starogardem stanęły wojska królewskie. Trwające rok oblężenie zakończyło się sukcesem i zajęciem grodu.
Na mocy pokoju toruńskiego z 1466 roku miasto wraz z całymi Prusami Królewskimi wróciły do Polski. Rozpoczął się pomyślny okres w dziejach miasta. Starogard stał się ważnym ośrodkiem administracji, działał tu sąd grodzki i ziemski a także odbywały się sejmiki.
Ogromne straty przyniósł pożar, który nawiedził miasto w roku 1484 trawiąc niemal połowę zabudowy.
Pierwsze religijne nowinki pojawiły się w grodzie nad Wierzycą w 1525 roku. W wyniku szybkiej ekspansji już w 1557 roku luteranie przejęli wszystkie katolickie świątynie w mieście. Zagarnięta starogardzka fara na mocy edyktu królewskiego z 1599 roku powróciła w ręce katolików.
Wiek XVII to okres wyniszczających wojen ze Szwecją. W latach 20-tych oraz 50-tych wojska szwedzkie zajmują miasto czyniąc nieodwracalne straty. Ze zniszczonych kościołów odbudowano tylko farę św. Mateusza. Odbudowa przypadła na lata głębokiego kryzysu i ukończono ja dopiero w latach 30-tych następnego stulecia.
W 1769 roku w Starogardzkim ratuszu zawiązała się konfederacja pomorska, będąca odnoga konfederacji barskiej. Inicjatorem jej powstania był Józef Wybicki a głównym celem było przeciwdziałanie zaborczym zapędom rosyjskiej carycy. Niestety w 1772 roku traktat rozbiorowy stał się faktem. Starogard przeszedł pod panowanie Prus. Dla pruskiego garnizonu wzniesiono w latach 1778-81 duży kompleks koszmarów. Obiekt przetrwał do dziś i mieści Zespół Szkół Zawodowych. Jednak jego architektura w niczym nie przypomina zabytkowej budowli.
W roku 1792 miasto nawiedził największy pożar w jego dziejach. Spłonęła niemal cała zabudowa. Ogień oszczędził wspomniane koszary, kościół św. Mateusza oraz kilkanaście domów mieszkalnych.
Na przełom XVIII i XIX wieku przypadła wielka odbudowa miasta. Powstała wtedy między innymi obecna zabudowa rynku i okolicznych ulic oraz kościół św. Katarzyny.
W roku 1807 za sprawą przejęcia Starogardu przez oddziały Napoleona wraz z kawalerią gen. Dąbrowskiego, odżyły niepodległościowe nadzieje.
Nie udało się jednak odzyskać wolności. Utworzone na mocy traktatu w Tylży w lipcu 1807 roku Księstwo Warszawskie nie objęło swym zasięgiem Pomorza Gdańskiego a wraz z nim również i Starogardu.Wojska francuskie opuściły miasto w 1813 roku. Władze ponownie przejęli Prusacy. Rozpoczął się systematyczny napływ ludności niemieckiej. Wzmógł się jednocześnie ruch patriotyczny wśród Polaków. Niepowodzeniem zakończyło się próba wywołania powstania w nocy z 20 na 21 lutego 1846 roku, którego założeniem było przejęcie pruskiego garnizonu. Warto dodać, że dowódcą całej akcji był wybitny działacz kaszubski Florian Ceynowa.
XIX wiek to także okres dynamicznego rozwoju gospodarczego. Powstały liczne zakłady przemysłowe takie jak fabryka kotłów Horstmana, wytwórnia wódek i likierów Wilkenhausena oraz kompleks młynów Wiecherta. Miasto uzyskało także połączenie kolejowe co wpłynęło na dobrą sytuację gospodarczą w mieście.
Działalnośc rozpoczęły w tym czasie liczne polskie organizacje. Zaczęto wydawać polskie czasopisma i gazety a założona w 1897 roku stadnina Stado Ogierów z powodzeniem działa do dziś. Upragniona wolność przyszła 29 stycznia 1920 roku, kiedy to do Starogardu wkroczyły wojska Błękitnej Armii gen. Hallera.
Trzykrotnie w okresie międzywojennym miasto gościło prezydentów RP. Najpierw w 1923 roku stolice Kociewia odwiedził Stanisław Wojciechowski. Następnie zawitał tu Ignacy Mościcki w 1927 roku i 1929. W roku 1928 w księgarniach pojawiła się pierwsza polska monografia Starogardu, autorstwa pierwszego burmistrza w wolnej Polsce Jana Buchholza.
Szczególnie tragicznie w dziejach miasta zapisał się okres okupacji hitlerowskiej. W pierwszych miesiącach wojny hitlerowcy dopuścili się masowego mordu na miejscowej ludności. Egzekucje miały miejsce w okolicznym Lesie Szpęgawskim. Szacuje się, że do końca wojny zamordowano tam blisko 7 tys. ludzi. Lata okupacji to również intensywne działania ruchu oporu w postaci Gryfa Pomorskiego, Armii Krajowej czy harcerstwa.
6 marca 1945 roku oddziały radzieckie wkraczają do miasta i przejmują władzę. Zniszczeniu ulega znaczna część zakładów przemysłowych. W nieco mniejszym stopniu ucierpiała zabudowa centrum.
Od 1950 roku oficjalna nazwa miasta brzmi Starogard Gdański. W kolejnych latach następuje sukcesywny rozwój. W 1960 roku Starogard liczył blisko 26 tys. mieszkańców, natomiast w 2004 roku było ich już ponad 48 tys. Miasto staje się siedzibą znanych w kraju firm takich jak Polpharma czy Destylarnia Sobieski. W 1999 roku Starogard obchodził 800-lecie istnienia.