Strona główna
Historia miasta  |  Kalendarium dziejów  |  Ciekawe miejsca i zabytki  |  Fotografie

Łeba - Historia miasta

Już pod koniec XIII wieku, około 2 km na zachód od dzisiejszej Łeby znajdowała się niewielka rybacka osada. Pierwsza wzmianka o istnieniu w tym rejonie wsi pochodzi z dokumentu księcia Mściwoja II z roku 1282. Prawdopodobnie należała ona wówczas do pomorskiego rodu Święców. Hotel Neptun. Fot. Michał BielińskiW 1309 roku Krzyżacy nie bez ich pomocy przejęli osadę i w 1357 roku nadali jej lubeckie prawa miejskie. Wykształcił się już wtedy herb miasta, przedstawiający rybogryfa oraz krzyż będący symbolem zwierzchnictwa krzyżaków. Miasteczko zaczęło się rozbudowywać. Wzniesiono ratusz na rynku, młyn wodny, wiatrak a także kościół ( zapewne drewniany). Ludność trudniła się głównie rybołówstwem oraz handlem drewna. Krzyżacy władali miastem do 1466 roku, kiedy to na mocy pokoju toruńskiego ziemia lęborska wraz z Łebą przeszła w ręce Polski a następnie przekazana w lenno książętom zachodniopomorskim. Ostatecznie w roku 1657 stała się lennem Brandenburgii.

Wydawałoby się, że położenie miasta wpłynie na szybki jego rozwój. Niestety stało się inaczej. Pierwsza poważna powódź miała miejsce w 1396 roku. Kolejne przyszły w latach 1441, 1467 oraz 1497, kiedy to przesunęło się koryto rzeki. Zagłada miasta nastąpiła w 1558 roku.Kutry na rzece Łebie. Fot. Michał Bieliński Potężna fala zalała miasto na tyle, że postanowiono przeprowadzić się na drugi brzeg Łeby. Jako miejsce powstania nowej osady wyznaczono obszar położony na południowy- wschód od zniszczonego miasta. Budulcem miały być materiały pochodzące z rozbiórki zatopionych domów.

W 1570 roku, po kolejnym sztormie, ostatnia grupa mieszkańców opuściła swoje domostwa. Z dawnego rybackiego miasteczka zostały tylko ruiny kościoła, reszta zaś pochłonięta została przez ruchome wydmy. Około roku 1590 to, co ocalało z kościoła rozebrano i przeznaczono na budowę kaplicy w nowej Łebie. Niestety spłonęła ona w 1682 roku od uderzenia pioruna. W rok później wzniesiono na jej miejscu kościół, który przetrwał do dziś.

Pierwsze pomysły zbudowania w Łebie portu pojawiły się w latach 60-tych XVII wieku. Jednak dopiero w drugiej połowie następnego stulecia zaczęto projekt realizować. Przekopano wówczas kanał łączący jezioro Łebsko z Bałtykiem oraz zaczęto gromadzić pierwsze towary. Niestety przyroda ponownie dała znać o sobie i w roku 1779 sztorm zniszczył kanał i zalał część miasta. Plaża w Łebie. Fot. Michał BielińskiZ obawy przed kolejnymi podwoziami kanał zasypano i zaniechano na jakiś czas rozbudowy portu.

W XIX wieku przystąpiono wreszcie do regulacji koryta rzeki umacniając jej brzegi. Powstały morski port stał się wolny od niszczycielskich sztormów i działania wędrujących piasków. Z chwilą uzyskania połączenia kolejowego w 1899 roku Łebę odkryli letnicy. W przeciągu kilku lat miasto stało się atrakcyjnym kurortem odwiedzanym przez elitę oraz środowisko artystów. Jednym z nich był malarz Max Pechstein. Znany niemiecki ekspresjonalista osiadł w Łebie w roku 1921 i poślubiwszy łebiankę Martę Möller został w mieście do końca II wojny światowej. Pamiątką po jego twórczości jest jedyne dzieło o tematyce religijnej jakie stworzył- obraz Matki Bożej Orędowniczki znajdujące się w kościele rybackim.

W okresie międzywojennym Łeba zasłynęła jako miejsce znanej w Europie szkoły szybowcowej na Łąckiej Górze. Pomysłodawcą i inicjatorem był przedsiębiorca hotelowy Maxymilian Nitschke, który był także właścicielem domu zdrojowego. W 1935 roku tereny szkoły wraz z okolicą przejęło wojsko niemieckie zamieniając je w poligon rakietowy.

Z dniem 10 marca 1945 roku Łebę zajęli sowieci a od maja zaczęli napływać polscy osadnicy. W latach powojennych mieszkańcy wykorzystując walory wypoczynkowe i położenie w okolicach ruchomych wydm postawili na turystykę.

W 1967 roku powstał Słowiński Park Narodowy obejmujący swym zasięgiem ponad 18 tys ha obszaru znajdującego się na zachód od Łeby. Przyczyniło się to do znacznego rozwoju turystyki w tym rejonie. Łeba stała się główną bazą wypadową na wydmy. Dziś miasto należy do najbardziej popularnych miejscowości wypoczynkowych na polskim wybrzeżu. Oprócz tego jest też częstym organizatorem zawodów rangi światowej w żeglarstwie i windsurfingu.

Historia miasta  |  Kalendarium dziejów  |  Ciekawe miejsca i zabytki  |  Fotografie

Wstecz